سرطان بیضه نوعی سرطان است که در بافت یک یا هر دو بیضه شکل می گیرد و بیشتر در مردان جوان دیده می شود؛ بااین حال، در سنین دیگر نیز ممکن است بروز کند. این بیماری گاهی در مراحل اولیه بدون درد است و با نشانه هایی مانند ایجاد توده، بزرگ شدن یک بیضه یا احساس سنگینی در کیسه بیضه خود را نشان می دهد. شناخت علائم سرطان بیضه و مراجعه به موقع برای تشخیص سرطان بیضه اهمیت زیادی دارد؛ زیرا شناسایی بیماری در مراحل اولیه می تواند روند درمان را مؤثرتر کند. خوشبختانه بسیاری از انواع این سرطان، حتی در موارد پیشرفته تر، به درمان پاسخ مناسبی می دهند.

سرطان بیضه بدخیم چیست؟

سرطان بیضه در اثر رشد غیرطبیعی و کنترل نشده سلول های بیضه ایجاد می شود. بیشتر سرطان های بیضه از سلول های زایا منشأ می گیرند؛ سلول هایی که در حالت طبیعی در تولید اسپرم نقش دارند. این تومورها ممکن است در یکی از بیضه ها ایجاد شوند و در صورت پیشرفت، به غدد لنفاوی یا اندام های دیگر گسترش پیدا کنند.اصطلاح کنسر بیضه نیز برای اشاره به این بیماری به کار می رود. با این حال، وجود هرگونه تورم یا توده در بیضه به معنای ابتلا به سرطان نیست و تشخیص قطعی به معاینه پزشک و بررسی های تکمیلی نیاز دارد.

علائم اولیه سرطان بیضه

علائم اولیه سرطان بیضه در افراد مختلف ممکن است متفاوت باشد. بعضی از بیماران در مراحل ابتدایی هیچ دردی احساس نمی کنند و تنها متوجه تغییر اندازه یا شکل بیضه می شوند. به همین دلیل، توجه به تغییرات جدید در بیضه ها اهمیت دارد.

مهم ترین نشانه های اولیه عبارت اند از:

• ایجاد توده در بیضه : یکی از نشانه های مهم، احساس یک توده سفت یا برجستگی در بیضه است که ممکن است بدون درد باشد. در صورت مشاهده چنین تغییری، بررسی پزشکی ضروری است.
• بزرگ شدن یک بیضه: افزایش اندازه یک بیضه یا تفاوت جدید و قابل توجه میان دو بیضه می تواند نیازمند بررسی باشد.
• احساس سنگینی در کیسه بیضه: برخی افراد بدون وجود درد مشخص، احساس سنگینی یا کشیدگی در کیسه بیضه دارند.
• درد یا ناراحتی در بیضه: درد، حساسیت یا احساس ناراحتی در یک بیضه ممکن است رخ دهد؛ البته بسیاری از توده های سرطانی بدون درد هستند.
• تجمع مایع در کیسه بیضه: گاهی مایع اطراف بیضه افزایش پیدا می کند و باعث تورم می شود.
• درد مبهم در پایین شکم یا کشاله ران: در برخی موارد، ناراحتی به ناحیه پایین شکم یا کشاله ران نیز گسترش پیدا می کند.
• تغییر در قوام یا شکل بیضه: سفت شدن غیرمعمول یا تغییر جدید در ظاهر بیضه نیز باید جدی گرفته شود.

اگر هر یک از این نشانه ها را مشاهده کردید، برای بررسی علت آن به پزشک مراجعه کنید. وجود علائم به تنهایی سرطان را اثبات نمی کند، اما نباید بررسی آن را به تأخیر انداخت.

علائم سرطان بیضه در مردان چیست؟

علائم سرطان بیضه در مردان بسته به مرحله بیماری و میزان گسترش آن متفاوت است. مهم ترین نشانه ها عبارت اند از:

• درد مبهم در پایین شکم یا کشاله ران: ممکن است با احساس فشار یا ناراحتی در این نواحی همراه باشد.
• درد در ناحیه کمر: در صورت درگیری غدد لنفاوی شکم، احتمال بروز درد مداوم در پشت یا کمر وجود دارد.
• بزرگ شدن یا تورم بیضه: افزایش اندازه بیضه یا تغییر محسوس در ظاهر آن می تواند از نشانه های بیماری باشد.
• تجمع مایع در کیسه بیضه: در برخی موارد، مایع اطراف بیضه افزایش می یابد و باعث تورم می شود.
• سرفه مداوم یا تنگی نفس: در صورت گسترش سرطان به ریه ها، ممکن است علائم تنفسی ایجاد شود.
• بزرگ شدن یا حساسیت پستان ها: برخی تومورهای بیضه با تغییرات هورمونی همراه هستند و ممکن است باعث بزرگ شدن بافت پستان شوند.

این علائم همیشه به معنای ابتلا به سرطان نیستند؛ زیرا توده های بیضه می توانند دلایل مختلفی داشته باشند. برای پاسخ به این پرسش که آیا هر توده ای در بیضه سرطان است ، معاینه پزشک و انجام بررسی های تشخیصی ضروری است؛ بنابراین، در صورت مشاهده هرگونه توده یا تغییر غیرعادی در بیضه، مراجعه به پزشک را به تعویق نیندازید.

سرطان بیضه در چه سنی رخ می دهد؟

سرطان بیضه بیشتر در نوجوانان بزرگ تر و مردان جوان، به ویژه در حدود ۱۵ تا ۴۰ سالگی، تشخیص داده می شود؛ بااین حال، احتمال بروز آن در سنین پایین تر یا بالاتر نیز وجود دارد. برخی انواع تومورهای بیضه در کودکان و برخی دیگر در مردان مسن تر مشاهده می شوند.سن به تنهایی نمی تواند احتمال ابتلا را مشخص کند. در هر سنی، ایجاد توده جدید، بزرگ شدن یک بیضه یا تغییر غیرعادی در آن باید بررسی شود. تشخیص زودهنگام به انتخاب روش درمان مناسب کمک می کند.

به نقل از وبسایت: nhs.uk/conditions
English
Unlike most cancers, which are more common in older adults, testicular cancer most often affects younger men between the ages of 15 and 49. The peak incidence occurs in men in their late 20s and early 30s.
ترجمه فارسی
برخلاف اکثر سرطان ها که در سالمندان شایع تر هستند، سرطان بیضه بیشتر مردان جوان بین ۱۵ تا ۴۹ سال را درگیر می کند. اوج شیوع این بیماری در اواخر دهه ۲۰ و اوایل دهه ۳۰ زندگی مردان رخ می دهد.

آیا علائم سرطان بیضه در نوجوانان و کودکان با بزرگسالان متفاوت است؟

علائم سرطان بیضه در کودکان، نوجوانان و بزرگسالان می تواند مشابه باشد و معمولاً به شکل توده بدون درد، بزرگ شدن بیضه یا تورم کیسه بیضه بروز می کند. تفاوت اصلی این گروه های سنی بیشتر به نوع تومورهای شایع مربوط می شود. در کودکان پیش از بلوغ، تومورهایی مانند تومور کیسه زرده و تراتوم بیشتر دیده می شوند و سمینوما در این سنین بسیار نادر است. پس از بلوغ، انواع تومورهای سلول زایا، از جمله سمینوما و غیرسمینوما، بیشتر مشابه الگوی مشاهده شده در بزرگسالان هستند. بنابراین، مشاهده هرگونه توده یا تغییر غیرعادی در بیضه کودک یا نوجوان باید توسط پزشک بررسی شود.

علت سرطان بیضه چیست؟

علت دقیق ایجاد سرطان بیضه در همه افراد مشخص نیست؛ اما برخی عوامل می توانند احتمال ابتلا را افزایش دهند. وجود یک عامل خطر به معنای ابتلای قطعی به سرطان نیست و این بیماری ممکن است در افرادی بدون عوامل خطر شناخته شده نیز ایجاد شود.

مهم ترین عوامل مرتبط با سرطان بیضه عبارت اند از:

• عدم نزول بیضه: پایین نیامدنیک یا هر دو بیضه به داخل کیسه بیضهپیش از تولد یا بیضه نزول نکرده ، یکی از عوامل خطر شناخته شده است. حتی پس از درمان جراحی نیز ممکن است خطر ابتلا نسبت به افراد دیگر بیشتر باقی بماند.
• سابقه خانوادگی: داشتن پدر یا برادر مبتلا به سرطان بیضه می تواند با افزایش خطر همراه باشد.
• سابقه ابتلا به سرطان بیضه: افرادی که قبلاً در یک بیضه سرطان داشته اند، در معرض خطر بالاتری برای ابتلا به سرطان در بیضه مقابل قرار دارند.
• برخی اختلالات رشد بیضه: بعضی شرایط مادرزادی یا اختلالات مرتبط با رشد و تکامل بیضه ممکن است با افزایش خطر همراه باشند.
• سن: این بیماری در نوجوانان بزرگ تر و مردان جوان شایع تر است.

نکته مهم این است که ضربه به بیضه یا فعالیت جنسی به عنوان علت مستقیم و اثبات شده سرطان بیضه شناخته نمی شوند. اگر سابقه بیماری های بیضه یا علائم غیرعادی دارید، ارزیابی پزشک می تواند به تشخیص علت اصلی کمک کند. همچنین تورم ناحیه کشاله ران یا کیسه بیضه همیشه منشأ بیضه ای ندارد و گاهی به مشکلاتی مانند فتق بیضه مربوط است.

روش های تشخیص سرطان بیضه

تشخیص سرطان بیضه با بررسی شرح حال، معاینه و انجام آزمایش های تکمیلی صورت می گیرد. انتخاب آزمایش ها به علائم بیمار و یافته های معاینه بستگی دارد.

روش های اصلی تشخیص عبارت اند از:

• معاینه بالینی: پزشک اندازه، شکل و قوام بیضه ها را بررسی می کند و وجود توده، تورم یا حساسیت را مورد ارزیابی قرار می دهد.
• سونوگرافی بیضه: سونوگرافی به تشخیص محل توده و بررسی ویژگی های آن کمک می کند و می تواند مشخص کند که ضایعه درون بافت بیضه قرار دارد یا در ساختارهای اطراف آن ایجاد شده است.
• آزمایش نشانگرهای توموری: اندازه گیری موادی مانند AFP، بتا-hCG و LDH در خون ممکن است به تشخیص، تعیین نوع احتمالی تومور، ارزیابی مرحله بیماری و پیگیری پاسخ به درمان کمک کند. طبیعی بودن این نشانگرها به تنهایی سرطان بیضه را رد نمی کند.
• تصویربرداری برای تعیین گسترش بیماری: در صورت مطرح بودن سرطان، پزشک ممکن است برای بررسی غدد لنفاوی و سایر اندام ها، تصویربرداری هایی مانند سی تی اسکن درخواست کند.
• بررسی بافت شناسی: تشخیص نوع دقیق تومور معمولاً با بررسی بافتی که در جریان جراحی خارج شده است انجام می شود. در موارد مشکوک، روش مناسب نمونه گیری باید توسط متخصص تعیین شود. برای آشنایی با کاربردها و شرایط انجام نمونه برداری از بیضه می توانید مطلب مرتبط را بررسی کنید.

در مواردی که شک به سرطان بیضه وجود دارد، نمونه برداری از راه پوست یا برش کیسه بیضه معمولاً روش استاندارد اولیه نیست؛ زیرا ممکن است بر مسیر درمان و ارزیابی تومور اثر بگذارد. در بسیاری از موارد مشکوک، پزشک پس از بررسی های لازم درباره جراحی مناسب تصمیم می گیرد.

انواع سرطان بیضه در مردان

بیشتر سرطان های بیضه از سلول های زایا منشأ می گیرند و بر اساس ویژگی های بافت شناسی به دو گروه اصلی تقسیم می شوند: سمینوما و غیرسمینوما. شناخت نوع تومور اهمیت زیادی دارد؛ زیرا سرعت رشد، الگوی گسترش و انتخاب درمان ممکن است بین این گروه ها متفاوت باشد.

سمینوما

سمینوما یکی از انواع سرطان سلول های زایای بیضه است که بیشتر در مردان بزرگسال، به ویژه در سنین جوانی و میانسالی، دیده می شود. این تومور معمولاً رشد آهسته تری نسبت به بسیاری از انواع غیرسمینوما دارد و ممکن است در مراحل اولیه تنها با یک توده بدون درد یا بزرگ شدن بیضه مشخص شود.سمینوما در بسیاری از موارد به پرتودرمانی و شیمی درمانی پاسخ مناسبی می دهد؛ بااین حال، درمان اولیه معمولاً شامل جراحی و برداشتن بیضه مبتلا است. انتخاب درمان های بعدی به مرحله بیماری، اندازه و ویژگی های تومور و نتایج بررسی های پزشکی بستگی دارد.

غیرسمینوما

غیرسمینوما گروهی از تومورهای سلول زایای بیضه است که انواع مختلفی مانند کارسینوم جنینی، تومور کیسه زرده، کوریوکارسینوما و تراتوم را شامل می شود. این تومورها ممکن است به صورت یک نوع سلولی یا ترکیبی از چند نوع ایجاد شوند و معمولاً در مردان جوان تر، به ویژه پس از بلوغ، دیده می شوند.برخی از انواع غیرسمینوما نسبت به سمینوما رشد سریع تری دارند و ممکن است زودتر به غدد لنفاوی یا اندام های دیگر گسترش پیدا کنند. به همین دلیل، تعیین نوع دقیق تومور از طریق بررسی پاتولوژی و ارزیابی نشانگرهای توموری خون اهمیت زیادی دارد. درمان معمولاً با جراحی آغاز می شود و بر اساس مرحله بیماری، ممکن است شیمی درمانی یا جراحی تکمیلی نیز ضرورت پیدا کند.

درمان های سرطان بیضه

روش درمان سرطان بیضه بر اساس نوع تومور، مرحله بیماری، نتایج نشانگرهای خونی و وضعیت عمومی بیمار تعیین می شود. جراحی برای خارج کردن بیضه مبتلا، یکی از روش های اصلی درمان و در بسیاری از موارد نخستین اقدام درمانی است. بر اساس نتیجه پاتولوژی و میزان گسترش بیماری، ممکن است پیگیری منظم، شیمی درمانی یا در موارد مشخص درمان های دیگری نیز لازم باشد.

روش درمان	کاربرد
جراحی برداشتن بیضه	خارج کردن بیضه مبتلا و فراهم کردن بافت لازم برای تشخیص دقیق نوع تومور
پایش و پیگیری منظم	بررسی های دوره ای پس از جراحی در برخی بیماران منتخب که خطر عود در آن ها پایین است و امکان پیگیری دقیق دارند
شیمی درمانی	استفاده از داروهای ضدسرطان برای درمان بیماری بر اساس نوع تومور و مرحله آن
پرتودرمانی	استفاده در شرایط خاص، به ویژه در برخی موارد سمینوما، بر اساس ارزیابی تخصصی
جراحی تکمیلی	در موارد منتخب، برای برداشتن توده های باقی مانده یا درگیرشدن غدد لنفاوی

روش درمان سرطان بیضه بدخیم با توجه به نوع تومور و مرحله بیماری تعیین می شود. این سرطان در بسیاری از موارد، حتی در صورت گسترش به سایر اندام ها، با درمان مناسب قابل درمان است.

عوارض سرطان بیضه چیست؟

عوارض سرطان بیضه می تواند ناشی از خود بیماری یا روش های درمانی آن باشد. شدت و نوع این عوارض به مرحله سرطان، وضعیت سلامت فرد و درمان انجام شده بستگی دارد. مهم ترین عوارض احتمالی عبارت اند از:

• کاهش باروری: سرطان بیضه ممکن است بر تولید اسپرم تأثیر بگذارد و برخی روش های درمانی مانند شیمی درمانی نیز می توانند باروری را کاهش دهند. اگر پس از درمان برای فرزندآوری با مشکل مواجه شدید، بررسی علت ناباروری می تواند به شناسایی عوامل مؤثر و انتخاب روش مناسب کمک کند.
• کاهش سطح تستوسترون: در برخی افراد، به ویژه در صورت اختلال عملکرد بیضه مقابل یا انجام درمان های گسترده تر، ممکن است تولید تستوسترون کاهش یابد و علائمی مانند خستگی، کاهش میل جنسی یا افت انرژی ایجاد شود.
• عوارض جراحی: پس از برداشتن بیضه، احتمال بروز درد، تورم، خون مردگی یا عفونت محل جراحی وجود دارد. رعایت توصیه های پزشک به کاهش خطر این عوارض کمک می کند.
• عوارض شیمی درمانی: بسته به داروهای مصرفی، ممکن است بیمار دچار تهوع، خستگی، ریزش مو، کاهش سلول های خونی یا اختلال در عملکرد برخی اندام ها شود.
• تأثیرات روانی و عاطفی: نگرانی درباره باروری، ظاهر بدن، روابط جنسی و احتمال بازگشت بیماری ممکن است باعث اضطراب یا کاهش اعتمادبه نفس شود. دریافت حمایت روانی و مشاوره تخصصی می تواند در مدیریت این نگرانی ها مؤثر باشد.

بروز این عوارض در همه بیماران قطعی نیست. در صورت نگرانی درباره باروری یا سطح هورمون ها، بهتر است پیش از شروع درمان درباره روش های حفظ باروری و مراقبت های لازم با پزشک مشورت کنید.

با خود آزمایی به تشخیص سرطان بیضه کمک کنید

خودآزمایی بیضه می تواند به فرد کمک کند تغییرات جدید را زودتر متوجه شود؛ بااین حال، جایگزین معاینه پزشک یا روش های تشخیصی نیست و به تنهایی نمی تواند سرطان را تأیید یا رد کند. بهتر است با شکل و قوام طبیعی بیضه های خود آشنا باشید تا در صورت بروز تغییر جدید، آن را تشخیص دهید.

برای بررسی بیضه ها می توانید مراحل زیر را انجام دهید:

• زمان مناسب را انتخاب کنید: انجام بررسی هنگام دوش گرفتن با آب گرم یا پس از آن می تواند به شل شدن پوست کیسه بیضه کمک کند و لمس بیضه ها را آسان تر سازد.
• هر بیضه را جداگانه بررسی کنید: بیضه را به آرامی بین انگشت شست و سایر انگشتان نگه دارید و بدون فشار زیاد، آن را لمس کنید.
• به تغییرات جدید توجه کنید: وجود توده سفت، بزرگ شدن یک بیضه، تغییر محسوس در قوام یا احساس سنگینی غیرمعمول را جدی بگیرید.
• ساختارهای طبیعی را بشناسید: در پشت هر بیضه، ساختاری نرم و لوله ای شکل به نام اپیدیدیم قرار دارد که بخشی طبیعی از دستگاه تناسلی است. این ساختار ممکن است با توده اشتباه گرفته شود.
• تغییرات را پیگیری کنید: اگر متوجه توده یا تغییر جدیدی شدید، منتظر نمانید تا درد ایجاد شود؛ برای ارزیابی پزشکی وقت بگیرید.

اندازه دو بیضه ممکن است اندکی متفاوت باشد و این تفاوت به تنهایی نشانه بیماری نیست. آنچه اهمیت دارد، تغییر جدید یا غیرمعمول نسبت به وضعیت همیشگی شماست. در صورت درد ناگهانی و شدید بیضه نیز باید فوراً به اورژانس مراجعه کنید؛ زیرا پیچ خوردگی بیضه یکی از علت های مهمی است که نیاز به درمان فوری دارد.

نسخه اصلی مطلب روش تشخیص سرطان بیضه | سرطان بیضه بدخیم چیست؟ را در سایت دکتر پیمان صالحی بخوانید.

---